İki uçlu bozukluk manik dönemdeki hastalarda sosyodemografik özellikler, klinik belirtiler ve işlevsellik seviyesinin birbiriyle ilişkisi ve cinsiyete göre farklılıkları
Ece Yazla, Leman İnanç, Mustafa Bilici
Makale No: 4   Makale Türü:  Araştırma
Amaç: Bu çalışmada, İki Uçlu Bozukluk (İUB) manik dönemdeki hastalarda sosyodemografik özelliklerin, klinik belirtilerin, işlevsellik düzeyinin ve bu değişkenlerin birbirleri ile ilişkilerinde cinsiyete göre farklılıklarının ortaya konulması amaçlanmıştır.

Yöntem: Çalışmaya, DSM-IV ölçütlerine göre “İUB son hecme mani” teşhisi konan ve serviste yatmayı gerektirecek şiddette hastalığı bulunan, 18-65 yaş arası 100 kadın ve 100 erkek hasta alındı. İUB’ye eşlik eden herhangi başka bir ruhsal bozukluğu olan ve alkol ya da madde kötüye kullanımı veya bağımlılığı öyküsü olan hastalar çalışmadan dışlandı. Hastalar, Sosyodemografik Veri Toplama Formu, Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği, Young Mani Derecelendirme Ölçeği, Bipolar Bozuklukta İşlevsellik Ölçeği, Uyku-Libido-Yeme Davranışı Listesi ile değerlendirildi.

Bulgular: Kadınlarda evlilik oranı, hastalığın ortaya çıkışını tetikleyen yaşam olayı bulunma oranı ve ev içi ilişkileri değerlendiren alt ölçek puanları, erkeklere göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Erkeklerde ise, çalışabilirlik durumu, libido ve cinsel işlevsellik, toplumsal etkinliklere katılım, günlük etkinlikler ve hobiler ile iş işlevselliği alt ölçeklerinin puanları kadınlara göre anlamlı olarak yüksekti. Libidonun kadınlarda yaş ile azaldığı, erkeklerde ise değişmediği saptandı. Erkeklerde hastalığın başlangıç yaşı ile zihinsel işlevsellik arasında ilişki bulundu. Evlilik, kadınlarda toplumsal etkinliklere katılım ile inisiyatif alma ve potansiyelini kullanabilme alt ölçeklerinde, erkeklerde ise damgalanma hissi alt ölçeğinde düşük puanlarla ilişkili bulundu.

Sonuç: İUB manik dönemdeki hastalarda sosyodemografik özellikler, klinik belirtiler, hastalık şiddeti ve işlevsellik alanlarında cinsiyete özgü bazı farklılıklar olduğu saptandı. Bu farklılıkların bir kısmı biyolojik, diğerleri ise kültürel faktörlerden kaynaklanmış olabilir.
Anahtar Kelimeler: İki uçlu bozukluk, cinsiyet farkı, mani
Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2012;25:221-229
Düşünen Adam - Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi
Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Yayıncı
Yerküre Tanıtım ve Yayıncılık Hizmetleri A.Ş.