Zuklopentiksol dekanoattan paliperidon palmitata geçiş sonrasında tardiv diskinezide düzelme: Bir olgu sunumu
Eren Yildizhan, Filiz Ozsoy, Berna Ozata Yildizhan
Makale No: 10   Makale Türü:  Olgu Sunumu
Uzun etkili enjektabl antipsikotikler şizofrenide etkili bir tedavi seçeneğidir ve ilacı bırakma potansiyelinin yüksek olduğu hastalarda tedavi uyumunu artırmaktadır. Tardiv diskinezi, uzun süre antipsikotik kullanımı sonrasında sorun olabilen tedavi edilmesi zor bir hareket bozukluğudur. Uzun etkili formları olan atipik antipsikotikler akut ekstrapiramidal yan etkiler için daha güvenli bir seçenek olmalarına karşın, tardiv diskinezideki etkileri net değildir. Güçlü dopamin (D2) reseptör antagonisti özelliği bulunan uzun etkili enjektabl bir antipsikotik olan zuklopentiksol dekanoatın uzun süre kullanımı sonrası gelişen, perioral ve dil bölgesinde tardiv diskinezisi olan bir olguyu bildirmekteyiz. Yirmi beş yıllık şizofreni öyküsü bulunan, 45 yaşındaki beyaz erkek hasta, tardiv diskinezi fark edildiği zaman olanzapin ve zuklopentiksol dekanoat kullanmaktaydı. Son 6 ayda zuklopentiksol dekanoatla beraber çeşitli aralıklarla klorpromazin, haloperidol, olanzapin ve ketiapin kullanımı da olmuştu. Orofarinjiyal diskineziyi ölçmekte Anormal Hareket Bozuklukları Ölçeği kullanıldı. Geçmişte oral tedavi ile tedavi uyumsuzluğu öyküsü bulunduğundan uzun etkili enjektabl antipsikotik kullanımına devam etmeyi planladık. İkinci kuşak uzun etkili enjektabl antipsikotiklerden olan ve dopamin (D2), serotonin (5HT-2), noradrenalin (NE-alfa2) reseptörlerinde antagonist etkisi olan paliperidon palmitat olarak antipsikotik tedavisi değiştirildikten sonra, tardiv diskinezide düzelme gözlemledik.
Anahtar Kelimeler: Uzun etkili enjektabl antipsikotikler, paliperidon palmitat, şizofreni, tardiv diskinezi, zuklopentiksol
Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2018;31:97-101
KAYNAKLAR
1.Cloud LJ, Zutshi D, Factor SA. Tardive dyskinesia: Therapeutic options for an increasingly common disorder. Neurothreapeutics 2014; 11:166-176.

2.Owens DGC. Tardive dyskinesia. A guide to the extrapyramidal side effects of antipsychotic drugs. Cambridge: Cambridge University Press, 1999; 166-226.

3.Nalbant A, Can A, Burhan HS, Cansiz A, Yavuz KF, Delice MA, Kurt E. Tardive dyskinesia in long term hospitalized patients with schizophrenia. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2016; 29:259-265.

4.Correl CU, Schenk EM. Tardive dyskinesia and new antipsychotics. Curr Opin Psychiatry 2008; 21:151-156.

5.Aquino CC, Lang AE. Tardive dyskinesia syndromes: current concepts. Parkinsonism Relat Disord 2014; 20(Suppl.1):113-117.

6.Cornett EM, Novitch M, Kaye AD, Kata V, Kaye AM. Medication-Induced tardive dyskinesia: a review and update. Ochsner J 2017; 17:162-174.

7.Spina E, Crupi R. Safety and efficacy of paliperidone extended-release in acute and maintenance treatment of schizophrenia. J Cent Nerv Syst Dis 2011; 3:27-41.

8.Seeman P. An update of fast-off dopamine D2 atypical antipsychotics. Am J Psychiatry 2005; 162:1984-1985.

9.Agid O, Mamo D, Ginovart N, Vitcu I, Wilson AA,Zipursky RB, Kapur S. Striatal vs extrastriatal dopamine D2 receptors in antipsychotic response- a double blind PET study in schizophrenia. Neuropsychopharmacology 2007; 32:1209-1215.

10.Gopal S, Vijapaurkar U, Lim P, Morozova M, Eerdekens M, Hough D. A 52 week open-label study of the safety and tolerability of paliperidone palmitate in patients with schizophrenia. J Psychopharmacol 2011; 25:685-697.

11.Gharabawi GM, Bossie CA, Zhu Y, Mao L, Lasser RA. An assessment of emergent tardive dyskinesia and existing dyskinesia in patients receiving long-acting, injectable risperidone: results from a long term study. Schizophr Res 2005; 77:129-139.

12.Novick D, Haro JM, Bertsch J, Haddad PM. Incidence of extrapyramidal symptoms and tardive dyskinesia in schizophrenia: thirty-six-month results from the European schizophrenia outpatient health outcomes study. J Clin Psychopharmacol 2010; 30:531-540.

13.Gopal S, Xu H, Bossie C, Buron JA, Fu DJ, Savitz A, Nuamah I, Hough D. Incidence of tardive dyskinesia: a comparison of long-acting injectable and oral paliperidone clinical trial databases. Int J Clin Pract 2014; 68:1514-1522.

14.Coutinho E, Fenton M, Quraishi S. Zuclopenthixol decanoate for schizophrenia and other serious mental illnesses. Cochrane Database Syst Rev 2006; CD001164.

15.Shajahan P, Spence E, Taylor M, Daniel D, Pelosi A. Comparison of the effectiveness of depot antipsychotics in routine clinical practice. Psychiatrist 2010; 34:273-279.

16.Remington G. Tardive dyskinesia: eliminated, forgotten, or overshadowed? Curr Opin Psychiatry 2007; 20:131-137.

17.Kang NR, Kim MD. Tardive dyskinesia: treatment with aripiprazole. Clin Psychopharmacol Neurosci 2011; 9:1-8.

18.Lai CH. Improvement of oral dyskinesia after switching from aripiprazole to paliperidone: a case report. J Neuropsychiatry Clin Neurosci 2011; 23:E18.

19.Tomruk NB, Saatcioglu O, Yildizhan E, Alpay N. Aripiprazole-induced tardive dyskinesia treated with quetiapine: a case report. Acta Neuropsychiatr 2011; 23:188-190.

20.Bella VL, Piccoli F. Olanzapine-induced tardive dyskinesia. Br J Psychiatry 2003; 182:81-82.

21.Yeh IN, Lin SK, Tsai CJ, Liu HC. Rapid onset of dyskinesia induced by olanzapine. Psychiatry Clin Neurosci 2003; 57:605-606.

22.Ugurlu GK, Tufan E, Bilici R, Ugurlu M, Saglam S. Olanzapine induced tardive dyskinesia treated successfully with quetiapine: a case report. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2011; 35:276-277.

23.Zincir S, Bilgen AE, Erdem M, Gunay H, Bozkurt A. A case of tardive dyskinesia due to olanzapine treatment. Bulletin of Clinical Psychopharmacology 2012; 22:268-270.

24.Kinon Bj, Kollack-Walker S, Jeste D, Gupta S, Chen L, Case M, Chen J, Stauffer V. Incidence of tardive dyskinesia in older adult patients treated with olanzapine or conventional antipsychotics. J Geriatr Psychiatry Neurol 2015; 28:67-79.

25.Lally J, Byme F, Walsh E. A case of paliperidone-palmitate-induced tardive dyskinesia. Gen Hosp Psychiatry 2013; 35:213.e5-213.e7.

26.Boyanapally PK, Vemana N, Mulakaluri PP. A case of tardive dyskinesia with paliperidone palmitate. IP Telangana Journal of Psychiatry 2015; 1:55-57.

27.Korkmaz S, Gundogan B. Tardive dyskinesia associated with paliperidone palmitate. Journal of Mood Disorders 2016; 6:41-42.

28.Ma CH, Vhien YL, Liu CC, Chen IM, Lin CH. A case of tardive dystonia associated with long-acting injectable paliperidone palmitate. Eur Neuropsychopharmacol 2016; 26:1251-1252.

29.Jang S, Woo J. Five month persistent extrapyramidal symptoms following a single injection of paliperidone palmitate: a case report. Clin Psychopharmacol Neurosci 2017; 15:288-291.

30.Kishimoto T, Nitta M, Borenstein M, Kane JM, Correll CU. Long-acting injectable versus oral antipsychotics in schizophrenia: a systematic review and meta-analysis of mirror-image studies. J Clin Psychiatry 2013; 74:957-965.

31.Patel MX, Arista IA, Taylor M, Barnes TR. How to compare doses of different antipsychotics: a systematic review of methods. Schizophr Res 2013; 149:141-148.

32.Schooler NR, Kane JM. Research diagnoses for tardive dyskinesia. Arch Gen Psychiatry 1982; 39:486-487.
Düşünen Adam - Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi
Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Yayıncı
Yerküre Tanıtım ve Yayıncılık Hizmetleri A.Ş.